خبرگردشگری

جاذبه های گردشگری نیاسر

نیاسَر یکی از شهرهای کاشان در مرکز ایران است. کهن باغ شهر نیاسر در بخش نیاسر شهرستان کاشان در استان اصفهان قرار گرفته است.

ریشه نام

بنا بر آنچه مجله دریای پارس نوشته است نیاسر واژه ای است از فارسی کهن و به معنی سایه و سرما معنی می دهد و متضاد آفتاب و گرما است، بعضی آن را به معنی ایستاده هم معنی کرده اند.

جمعیت

جمعیت آن در سال 1395 برابر با 3000 نفر برآورد شده است.

آثار باستانی و طبیعی نیاسر

نیاسر روستایی باستانی بوده است که در آثار جغرافیایی سده های ششم و هفتم از آن یاد شده است. آثار باستانی و طبیعی موجود نیاسر عبارت است از: چهارتاقی نیاسر، آبشار، کاخ صفوی تالار که بر روی آتشکده ساسانی ساخته شده، گرمابه صفوی، برج دیدبانی، پناهگاه زیرزمینی معروف به سوراخ رئیس، چنارهای کهنسال و چشمه و نیایشگاه مجاور آن که اکنون تبدیل به مسجد شده است.

آثار تاریخی

مهم ترین اثر باستانی نیاسر، بنای تقویمی چهارتاقی نیاسر است. آبشار نیاسر نیز از جمله زیباترین آبشارهای ایران است که محیطی سرسبز و مصفا را در محله سر کمر شهر نیاسر ایجاد کرده است و همچنین مراسم گلاب گیری نیز که همه ساله در اردیبهشت ماه در نیاسر برگزار می شود گردشگران بسیاری را در به این شهر تاریخی جذب می کند.

آثار تاریخی و طبیعی نیاسر غار تاریخی رئیس و لایه کهن زیرین آن، چهار طاقی (آتشکده) ساسانی، بافت تاریخی با بناهای عمومی و مسکونی متعدد و گوناگون، باغ های گسترده، گلستان های زیبا و قرارگیری در دامنه کوه به همراه چشمه اسکندریه و آبشار معروف نیاسر و باغ و کوشک تالار، این شهر را به یکی از شهرهای تاریخی و گردشگری کشور تبدیل کرده است. این شهر همه ساله و به خصوص در ایام گلابگیری پذیرای گردشگران و تورهای گردشگری از اقصی نقاط کشور است.

چهار طاقی نیاسر

چهارتاقی نیاسر که به آتشکده ساسانی نیاسر نیز معروف است، یک ساختمان گنبدی شکل است که آن را متعلق به اواخر دوران اشکانی یا اوایل دوران ساسانی می دانند و بالاتر از چشمه اسکندریه قرار دارد. چار تاقی بر روی صخره ای قرار گرفته است و مشرف به بخش «تالار» روستا است، از دور خود نمایی می کند. این بنایی است که معتقدند به دستور اردشیر بابکان، مؤسس سلسله ساسانیان ساخته شده است. آتشکده بنایی 14×14 متر است که بصورت اتاقی به همراه یک گنبد است. در چهار طرف اتاق دیواری وجود ندارد. چهار طاقی از سنگ هایی که با گچ کنار یکدیگر قرار داده شده اند ساخته شده است. سنگ های به کار رفته در قسمت های پایینی بنا به شکل طبیعی و عادی و سنگ های بکار رفته در قوسها و در قسمت های فوقانی مربعی شکل و مانند آجرهای بزرگی هستند. قسمت های تحنانی بنا در سال های اخیر با گچ پوشیده شده است. احتمالا درگذشته تمامی دیوارهای اطراف آتشکده با کنده کاری های گچی تزیین شده بودند.

چشمه و آبشار نیاسر

چند متر پایین تر از چهار طاقی نیاسر، چشمه آب تمیز و خنکی جریان می یابد و به روستا می رود، این چشمه که چشمه اسکندر نام دارد، از قدیمی ترین چشمه های شناخته شده است که 1680 متر بالای سطح دریا است. آبی که از آبشار پایین می ریزد در فصل پاییز کمترین و در فصل زمستان بیشترین مقدار را داراست. آبهای روان از کنار آتشکدهای زیاد دیگری نیز جریان می یابد که این می تواند علامت پرستش آناهیتا، الهه باروری و مرتبط با آب باشد. در ادامه چشمه آبشار اسکندر وجود دارد و در قسمت پایین آبشار، دو تا سنگ آسیاب وجود دارد. آبشار نیاسر در ابتدای مجموعه تاریخی شهر قرار دارد و دامنه های آن از گیاهان سرسبز و زیبایی پوشیده شده است که به دلیل پدیده های انحلال سنگ آهک توسط جریانهای زیرزمینی و گذشت سالیان دراز بافت بسیار زیبا و چشم نوازی مانند استالاکتیت ها و استالاکمیت ها در بدنه آبشار به وجود آمده است. آبشار نیاسر از چشمه تالار (اسکندریه) واقع در کنار چارتاقی سرچشمه می گیرد به گونه ای که دو سوم آب چشمه به سمت آبشار و از آنجا به دشت های نیاسر و یک سوم آن به محلهٔ نو می رود.

غار نیاسر

غار نیاسر از یکی إز غارهای غیرطبیعی است که حاصل حفر بشر است که به منظور اهداف مذهبی و انجام مراسم عبادی خاص ساخته شده است. و این غار شامل مجموعه ای از تونل ها و راهروهای تنگ و طولانی و اتاق ها، اتاقک ها و چاه های متعدد است. دسترسی به عمق این چاه ها بدون استفاده از وسایل پیشرفته امروز ممکن نیست، غار نیاسر به «سوراخ ویس» یا «غایر ویس» یا «غار رئیس» شهرت دارد و قرن ها ناشناخته مانده بود، چنان که در آثار تاریخی و نوشته های تحقیقی نیز نامی از آن نیست. در حالی که آثار تاریخی دیگر این منطقه، همچون آتشکده نیاسر که در زمان اردشیر بابکان ساخته شد، کاملا شناخته شده اند.

غار نیاسر سه طبقه دارد و از دو کانال تشکیل شده، کانالی تقریبا حلقوی و کانالی در کنار آن به صورت تقریباً افقی. طول دالانها و اتاقهای این مجموعه پیچیده به دو هزار و پانصد متر می رسد، در حالی که عرض آن بسیا کم و حدود یک متر است؛ مقطع تونلها اکثراً کمتر از یک متر مربع است. غار حلقوی دو مدخل و غار افقی چهار مدخل دارد. غار حلقوی متشکل است از هفت اتاق که در دل کوه به نحوی استادانه کنده شده اند و از طریق چاه ها و دالانهای زیرزمینی به طبقات زیرین مرتبط می شوند. دهانه های این تونل در ارتفاع هزار و هفتاد و نه و هزار و هشتاد یک متری از سطح زمین قرار دارند. بیشتر دالان های غار دارای ارتفاع اندکی هستند و فقط بلندترین ناحیه آن از کف تا سقف حدود 1.7 متر است. عمیق ترین چاه این غار حدود 10 متر عمق دارد که دیواره های آن دارای پاگیرهای مرتبی است و می توان با اطمینان از این چاه بالا و پایین رفت. کوتاه ترین ناحیه دالان از کف تا سقف آن حدود نیم متر است.

حمام و آسیاب آبی

حمام تاریخی و آسیاب آبی از دیگر آثار تاریخی این شهر هستند که از نظر کارشناسان و تحقیقات به عمل آمده و نوع معماری به کاررفته در این بنا حکایت از آن دارد که این حمام و آسیاب در درون صفویه بنا نهاده شده است و وجه تسمیه آن نیز به همان دلیل است. نحوه انتقال آب به داخل حمام نیز جالب است و در خور توجه و بدین شکل است که آب از آبشار به وسیله کول های گلی به داخل هشت گوش زیبایی و از آنجا به داخل حمام هدایت می شد و از آنجا به کل حمام انتقال می یافت و آب شرب حمام نیز به وسیله کول های جداگانه بداخل حمام هدایت می شده که هنوز آثارش باقی است. سوخت حمام از هیزم بوده است و حمام دارای خزان بوده است و ورودی هشت ضلع شکل آن به وسیله دالان هایی از بیرون حمام جدا شده است و اما آسیاب آبی که به وسیله ابی که از آبشار به پائین ریخته می شده به گردش درآمده است به این شکل کارمی کند که آب ابتدا در داخل تنوره هایی ذخیره و از آنجا به وسیله کول باریکی که از انتهای تنوره با فشار به چرخه آسیاب می ریزد و سنگ آسیاب را به گردش درمی آورد و گندم و جو را آسیا می کند. نوع معماری آسیاب همانند حمام است و باید گفت که این آسیاب تنها آسیاب شهر نبوده و نیست و سایر آسیابها یا از کار افتاده است یا تخریب شده است و تنها آسیاب فعال شهر همین آسیاب مذکور است.

باغ تالار و عمارت کوشک

باغ تالار از آثار جالب و دیدنی شهر نیاسر است که در ختان کهنسال و بس رفیع آن زبانزد خاص و عام است درختان سر به فلک کشیده که بسیار زیبا و دل انگیز است در این باغ قدیمی و زیبا که آب چشمه اسکندریه در میان آن جاریست و به آبشار منتهی می گردد و درختان آن از این آب سیراب می شوند عمارت بسیار زیبا و بدیع بنا نهاده شده است که به کوشک تالار معروف است. این عمارت و بنای تاریخی که روبه ویرانی بود به همت شهرداری و همکاری مسئولین ذی ربط مرمت شده و آماده بازدید مهمانان گرانقدر است.

از دیگر خصوصیات این مکان مشرف بودن آن به تمامی شهر نیاسر و اطراف آن است به عبارت دیگر در هر نقطه از نیاسر این امکان قابل رؤیت است. باغ تالارتوسط فتحعلی شاه به صبای کاشانی شاعر دربا قاجار بخشیده می شود و باغ تالار به دست خاندان صبای کاشانی می افتد و از زمان رضا شاه تا اوایل انقلاب اسلامی آخرین مالکین خصوصی باغ تالار و کوشک آن، خاندان ضرابی ها بوده اند که در سنوات اخیر باغ تالار از ورثه خاندان ضرابی خریداری شد و به صورت یک مکان عمومی درآمد که کوشک واقع شده در آن با توجه به شیوه ساخت و نحوه پوشش دورها دارای قدمت قاجاری است ولی بر روی ویرانه های بنای دیگری بنا شده است عمارت کوشک باغ تالار به شماره 5893 و در تاریخ 25 خرداد 81 ثبت آثار ملی شده است.

شهر نیاسر، مرکز بخش نیاسر از توابع شهرستان کاشان و استان اصفهان بوده و در فاصله 24 کیلومتری شمال غربی کاشان قرار دارد. شهر نیاسر از طریق اتوبان در فاصله 240 کیلومتری تهران، 260 کیلومتری شهرستان اصفهان قرار دارد. هر ساله از اواسط اردیبهشت، نیاسر به یکی از بهشت های دیدنی ایران تبدیل می شود. نیاسر یکی از مراکز مهم تولید گل محمدی، گلاب و عرقیات گیاهی در کشور است. چنین ویژگی کم نظیری به سبب قرارگیری در دامنه کوه های کرکس و وجود چشمه پرآب اسکندریه و قنات های زیادی است که محدوده هایی به وسعت 800 هکتار را به زیر کشت برده است.

چشمه اسکندریه

نیاسر شهری قدیمی است که تمام تاریخ و قدمت خود را مدیون چشمه آبی است که به نام چشمه اسکندریه شناخته می شود. آبشار نیاسر هم در واقع زاییده همین چشمه است.

مراسم های آیینی

در نیاسر اکنون مراسمی برگزار می شود که بازمانده آیین های کهن است. قربانی گاوی آذین شده در روز قربان و برگزاری جشن اسفندی، نمونه هایی از آن است. در کتب قدیم از این شهر نیاستر یاد شده. مراسم گلاب گیری از دیگر جاذبه های شهرستان نیاسر است که همه ساله از اواسط اردیبهشت ماه تا اواسط خرداد در نیاسر برگزار می شود و به علت موقعیت جغرافیایی نیاسر گل محمدی زودتر از دیگر نقاط کاشان در این شهر به ثمر می نشیند.

منابع

اطلس گیتاشناسی استان های ایران
کتاب تاریخ کاشان نوشته ی محمد ضرابی

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *