مقاله

راهبری و سرپرستی در یک تیم کوهنوردی

هر کوهنورد در تیم، دو نقش اساسی دارد: نخست باید وظایف خود را به عنوان عضو تیم، بخوبی انجام دهد و در ضمن کاملا مراقب سلامت و امنیت خود باشد (خود راهبری) و در مرحله بعد باید مهارت ها و تجارب خود را در اختیار راهبر بگذارد و در روند تصمیم گیری مشارکت نماید.

همچنین باید مراقب اعضای نزدیک به خود (هم طناب، هم چادر و …) باشد و در صورت لزوم به آنها کمک کند (دگر راهبری). مهارت ها و تجربه های تک تک اعضای تیم برای پیشرفت کار، سودمند است ولی اگر فرصتی برای بیان و ارائه آنها فراهم نشود، پنهان و بی ثمر خواهند بود.

راهبری تیم، مسئولیت بزرگی است ولی نمی تواند دستاوردهای شگرفی داشته باشد. راهبری و هدایت دیگران حداقل بصورت رسمی، برای کوهنوردان کهنه کار، گریزناپذیر است، زیرا هر تیمی (بویژه در شرایط بحرانی) دست به دامن اعضای باتجربه خود می شود. راهبر باید پیوسته در تلاش بهبود مهارت ها و ظرفیت های خویش باشد. او باید عادت کند که همواره به کل برنامه و تمامی اعضای تیم بیاندیشد و مصالح تیم را در نظر بگیرد.

همکاری با راهبران باتجربه می تواند چیزهای زیادی به وی بیاموزد ولی راهبر باید بجای تقلید شیوه دیگران، سبک و روش مناسب شخصیت خویش را بیابد و به کار گیرد. راهبر باید مسئولیت برنامه هایی را بپذیرد که کاملا در محدوده توان و تجربه او باشند. وی باید کارها را میان اعضای تیم تقسیم کند و از مهارت های آنان بیشترین بهره را بگیرد. یکی از مهم ترین کارهای راهبر ایجاد جو همکاری، حمایت و پشتیبانی در تیم است.کارتیمی، پدیده ای نامحسوس است ولی توان بالایی به تیم می بخشد. برای حفظ یکپارچگی تیم، راهبر باید همواره از وضع تک تک اعضا آگاه باشد و ارتباط خود را با آنها حفظ کند.

مشارکت در کارهای تیمی مانند چادر زدن، تهیه آب، مسیریابی و … به راهبر فرصت می دهد که تعامل با اعضا را گسترش داده، شناخت عمیق تری از وضعیت آنها به دست آورد. به طور خلاصه می توان گفت، هر یک از اعضای تیم در سطحی معین، در فرآیند راهبری مشارکت می کند. جوان ترین و کم تجربه ترین اعضا، با مراقبت از خود و انجام بهینه وظایف خویش (خود راهبری) به پیشرفت کار تیم کمک می کنند.

اعضای باتجربه تر علاوه بر خود راهبری، مراقب افراد پیرامون خود (هم طناب، هم چادر و …) نیز هستند و در صورت لزوم به آنها کمک می کنند. با تجربه ترین اعضای تیم، مشاور و راهنمای راهبر تیم هستند و ممکن است نقش راهبر غیررسمی را ایفا نمایند. راهبر رسمی تیم نیز با بهره گیری از تمامی توان و تجربه موجود در تیم، به انجام وظیفه می پردازد و برای موفقیت تیم تلاش می کند.

بخشی از وظایف یک سرپرست در برنامه های کوهنوردی به شرح ذیل است:

– پیدا کردن محل هایی مناسب برای زمان های استراحت، شب مانی و کمپینگ در احیای انرژی و رفع خستگی اعضای گروه موثر است. هم چنین تنظیم زمان های استراحت به موقع و کنترل آن ها در این مورد نقش مهمی را داراست.

– انتخاب صحیح نفراتی برای مسئولیت جلوداری و عقب داری گروه بدین صورت که این نفرات از افراد برجسته و قوی گروه باشند تا بتوانند ریتم مناسبی برای حرکت گروه به وجود آورند. هم چنین این امکان را به سرپرست بدهند تا نظم خوبی برای تیم به وجود آورد و بتواند ابتدا و انتهای گروه را کنترل کند.

– نظارت بر کار مسئولیتی که برای برنامه تعیین شده، اعم از جلودار، عقب دار، مسئول فنی، تدارکات، مالی، گزارش نویس و … از وظایف مهم سرپرست است.

– یک سرپرست باید در طول برنامه اطلاع دقیقی از وضعیت روحی و جسمی افراد داشته باشد و نیز از وضعیت امکاناتی آن ها از بابت کوله پشتی، مواد غذایی و آشامیدنی ها و … با خبر باشد تا در موقع لزوم تدابیر لازم را به کار برد.

– سرپرست یک تیم باید این توانایی را داشته باشد تا در گروه خود، بین افراد ارتباط برقرار کند و هم چنین اگر خود سرپرست بتواند این ارتباط را بین خود و اعضا، قوی تر سازد، در کیفیت اجرای برنامه تأثیر مثبت خواهد گذاشت.

– ایجاد نظم و هماهنگی و کنترل ریتم حرکت گروه و نظارت بر حرکت فرد و جلوگیری از پراکندگی آنان بهترین صعود را به وجود خواهد آورد.

– برخورد مناسب سرپرست با افراد گروه بر روحیه تیم تأثیر بسیاری خواهد داشت. هر عکس العملی از جانب او در نظر افراد جلب توجه خواهد کرد مانند چهره ی شاد، عبوس، نگران، گرفته و یا آرام و … که تیم بر آن تأثیر می گیرد و می تواند احساس شادمانی، نگرانی ، دلهره و یا آرامش خاطر را در گروه به وجود آورد، به خصوص در موقع دشوار و خطرناک که توان روحی و جسمی افراد ممکن است تقلیل یابد، نقش سرپرست بسیار مهم و تعیین کننده خواهد بود. تشویق ها و روحیه دادن ها و آرام کردن گروه در مواقع بحرانی باعث خواهد شد تیم، سلامت و شاداب برنامه را به اتمام رساند.

منابع:
– دکتر ابوالفضل جوادی
– انجمن پزشکی کوهستان ایران

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *