خبرگردشگری

سرابی که غار علیصدر را تهدید می کند

یکی را بزرگ ترین غار آبی خاورمیانه می نامند و یکی را کم نظیرترین غارهای آبی ایران، اما هیچ کدام نه به طور کامل حفاظت می شوند و نه همتی برای ساماندهی آن ها و حضور گردشگران و تیم های غارنوردی وجود دارد.

به گزارش ایسنا، غارهای «سراب» و «علیصدر» در بین 34 غار شناسایی شده در استان همدان را برجسته ترین غارها می دانند به اندازه ای که «علیصدر» را گاهی بزرگ ترین غار آبی خاورمیانه می نامند و «سراب» را کم نظیرترین غار آبی ایران که هر چند هر دو در فهرست آثار طبیعی ایران به ثبت رسیده اند، اما حال و روزشان نه تنها بهتر از دیگر غارهای استان نیست بلکه به گواه دوستداران میراث فرهنگی همدان بدتر از آن ها هم هست.

در عرصه غار «علیصدر» هتل ساخته می شود و در حریم درجه یک غار «سراب» معدن سنگی فعال شده که به سمت سفره های زیرزمینی غار درحال پیش روی است و با این وجود به نظر می رسد برای حفاظت از آنها کار چندانی صورت نمی گیرد و نه تنها پیگیری های گاه و بیگاه مسئولان جواب نداده، بلکه اعتراض های فعالان مدنی هم تا امروز بی نتیجه مانده است.

حسین زندی، فعال میراث فرهنگی همدان در این زمینه به ایسنا می گوید: با آغاز به کار معدن سنگ در حریم درجه یک غار سراب، به مرور سفره های زیرزمینی غار با آسیب مواجه می شوند و از سوی دیگر با ساخت هتل در عرصه غار علیصدر سیماو منظر این غار مخدوش شده و احتمالات برای ثبت جهانی غار از بین می رود.

او با اشاره به اعتراض امیر خجسته، نماینده مردم همدان در مجلس که مدتی قبل مطرح شده است، می گوید: این نماینده مجلس نسبت به معدن کاوی و ساخت و ساز در عرصه و حریم این دو غار اعتراض کرد و بر حفاظت از آثار طبیعی تاکید کرد و فعالیت معادن سنگ را مانعی برای ثبت جهانی آن ها دانست.

ساخت هتل در عرصه غار علیصدر

وی تاکید می کند: مدیران میراث فرهنگی با اعتراض و طرح شکایت خواستار توقف این تخریب ها شده اند اما بدون توجه به پیگیری های قضایی ساخت و ساز هتل در عرصه غار ادامه دارد و برداشت از معدن حریم غار سراب نیز متوقف نشده و در محاصره معدن های سنگ قرار گرفته است.

زندی تخریب های انجام شده درون غار علیصدر را عاملی می داند که این اثر طبیعی را به غاری مصنوعی تبدیل کرده است و ادامه می دهد: مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی استان که مدتی قبل به عنوان متولی غار معرفی شده یکی از دلایل این نابسامانی ها در اطراف غارهای سراب و علیصدر را مشخص نبودن عرصه و حریم این غارها دانسته به همین دلیل مدتی است این اداره کل تلاش خود را برای انجام تعیین عرصه و حریم غارها آغاز کرده تا از این طریق از زیاده خواهی ها جلوگیری کند.

این دوستدار میراث فرهنگی در ادامه غار سراب را یکی از کم نظیرترین غارهای آبی ایران می داند و می گوید: به گواه غارنوردانی که از آن بازدید کرده اند شگفتی های غار سراب از غار علیصدر کمتر نیست. این غار در سال 1340 کشف شده و از آن زمان تا کنون بارها مورد بازدید تیم های غارنورد ایرانی و خارجی قرار گرفته است.

او کاوش غار سراب در بخش های مختلف را به دلیل جدا بودن دریاچه های غار از یکدیگر، دالان های تنگ و تعدد راه های فرعی، توسط تیم های متفاوت، در زمان های مختلف می داند و ادامه می دهد: این ویژگی غار سراب باعث شده افراد عادی نتوانند وارد آن شوند. به دلیل اینکه این غار از دسترس عموم دور بوده هنوز سالم تر و پاکیزه تر از غارهای دیگر استان حتی غار علیصدر است.

فعالیت معادن در حریم درجه یک غار سراب

زندی با بیان این که عملیات غارنوردی در سراب نسبت به علیصدر بسیار دشوارتر است، ادامه می دهد: طولانی ترین جست وجوها در این غار حدود 800 متر از شعبه اصلی بوده و گفته می شود مجموع شعبه های اصلی، فرعی، دالان ها، دهلیزها و سطوح دریاچه ای در غار سراب حدود 6000 متر است. چندطبقه بودن تالارها و دالان ها باعث حیرت غارنوردان است. حتی گفته می شود به دلیل ابعاد دهانه غار و نیز اختلاف فشار درون و بیرون غار، روزانه حدود 10 مترمکعب آب به شکل بخار از داخل غار سراب به محیط بیرون دفع می شود. هوای بیرون غار کم فشار و هوای درون غار پرفشار است. غارنوردان همیشه توصیه کرده اند افرادی که با سنگ نوردی و غارنوردی آشنا نیستند وارد غار نشوند.

او تاکید می کند: در شرایط کنونی فعالیت معادن، این معدن ها علاوه بر سفره های آب های زیرزمینی به منظر غار نیز آسیب زده اند و اطراف کوهی که غار درون آن قرار گرفته، زخمی شده اند.

زندی مهم ترین چالش غار علیصدر را امروز هتلی می داند که در کنار غار یعنی درست در عرصه غار در دست ساخت است و ادامه می دهد: حدود 10 سال پیش مجوزهای ساخت این هتل از دستگاه های مربوطه صادر شده و ایراد اصلی که اکنون به آن وارد است، «آن با ضوابط و مقررات امروز سازگاری ندارد، چون مجوزها در سال 85 داده شده و امروز مقررات دیگری بر حفاظت از این غار کم نظیر حاکم است.»

این دوستدار میراث فرهنگی ادامه می دهد: ساختن این هتل باعث تغییر سیما و منظر در محوطه اطراف غار خواهد شد و اگر امکانی برای ثبت جهانی آن وجود داشت با احداث این هتل از بین می رود.

فعالیت معادن در حریم درجه یک بی نظیرترین غار آبی ایران

مهم ترین چالش امروز علیصدر، ساخت هتل در عرصه آن است، هتلی که مجوزهای 10 سال قبلش با ضوابط میراث امروز همخوانی ندارداو همچنین به صحبت های مدیر کل محیط زیست استان همدان اشاره می کند، «امروز دستورالعمل کارگروه اجتماعی استان و آیین نامه های اجرایی که در پی آن ابلاغ شد، به هیچ عنوان ایجاد ساخت و ساز و چشم انداز مصنوعی را حتی در حد فاصل یک کیلومتری از دهانه غار نمی دهد چه بسا که این سازه در فاصله کم تر از 50 متری دهانه غار است. از طرفی سرمایه گذار نیز به موقع اقدام به ساخت نکرده است یعنی مجوزی که آن زمان داده شده بازه زمانی یک سال برایش تعریف شده و به زعم ما مجوز باطل است.»

مصطفی سلاحی از غارنوردان همدانی در کتاب غارهای ایران درباره غار سراب می نویسد: «پس از زمین لرزه، ریزش دهلیزهای انتقال آب باعث کور شدن منافذ قدیمی و خروج آب از منافذ جدید در دامنه های دیگر حوضه آبگیر منطقه شد و چرخ آسیاب ها از حرکت باز ایستاد. این در حالی بود که سطح ایستایی در غار تغییر نکرده و مماس با سقف غارسنگ ساخته باقی مانده بود.»

در شرایطی سلاحی این صحبت ها را در آن کتاب گنجانده که امروز اطراف غار سراب را معدن های سنگ احاطه کرده اند و فعالان محیط زیست نگران اند این معادن به منافذ سفره های آب های زیر زمینی غار آسیب بزند و آب درون غار تخلیه شده و دچار آسیب های جبران ناپذیری شود. از سوی دیگر تعیین حریم غار «علیصدر»، 9 سال بعد از ثبت ملی این اثر طبیعی یعنی 15 دی 1387 بالاخره انجام شده است.

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *